Сочинение Радзіма ў творчасці Янкі Купалы

Радзіма ў творчасці Янкі Купалы — гэта не проста геаграфічнае паняцце. Гэта жывая істота, блізкі чалавек, маці, якую ён любіў усім сэрцам, і адначасова — горкі лёс, за які ён пакутаваў. Калі чытаеш яго вершы, здаецца, што чуеш голас самой зямлі, які то шэпча пра шчасце, то крычыць ад болю. Для мяне Радзіма ў Купалы — гэта вобраз беларускага мужыка, яго хаты, яго нівы, але перш за ўсё — яго душы, прыніжанай, але не зламанай.

Пачынаючы з самых вядомых радкоў, адразу ў памяці ўсплывае верш «Мая малітва». Там ён проста і шчыра кажа: «За людзей, за край свой родны, за цябе, мая Айчына, я малюся...» Гэтая малітва — не пра царкву і не пра Бога. Гэта малітва аб тым, каб сціх боль, каб зямля, якую паліваюць потам і слязьмі, нарэшце ўзрадавалася. Ён не просіць багаццяў, ён просіць справядлівасці. І гэта асабліва кранае, бо ты разумееш: паэт адчувае сябе часткай гэтай зямлі, ён не можа быць шчаслівы, калі няшчасная яго Радзіма.

Але самая вялікая сіла Купалавай творчасці — у яго здольнасці паказаць не толькі сум, але і нязломны дух. У паэме «Як яно скажа, дык і будзе» — гэта сцвярджэнне волі. А ў вершы «А хто там ідзе?» — гэта ўжо не проста пытанне, а заклік. Памятаю, як мы ў школе настаўніца чытала гэтыя радкі, і ў класе станавілася ціха-ціха. «А хто там ідзе, а хто там ідзе ў агромністай такой грамадзе?» І кожны раз чуеш адказ: «Беларусы!» Гэты вобраз вялікага натоўпу, які ідзе з глыбіні вякоў, з цемры і галечы, — ён проста зачароўвае. Гэта і ёсць для мяне Радзіма: не адзінокі хлопец пад месяцам, а велізарная, няспынная сіла народа.

Купала любіў Радзіму не «наогул», а канкрэтна. Ён маляваў яе вобраз праз дэталі: пах жыта, шум дуброў, сінь васількоў у жыце. У яго вершах вельмі шмат прыроды, якая становіцца часткай чалавечага жыцця. Напрыклад, у вершах «Над ракою ў спакойны вечар» або «Вясна». Разам з прыродай радуецца і пакутуе лірычны герой. І гэта таксама Радзіма — гэта тыя краявіды, якія фарміруюць душу. Мне здаецца, Купала хацеў сказаць: каб зразумець Беларусь, трэба палюбіць яе нашы палі, лясы і балоты, трэба пачуць песню жаваранка і шум бусліных крылаў.

Але самая трагічная і адначасова пяшчотная эмблема Радзімы ў Купалы — гэта вобраз сялянскай хаты. Ён часта вяртаўся да гэтага вобраза: хата, як сімвал цеплыні, роднага кутка, але хата, якая часта была беднай, саламянай, у якой панавала галеча. У драме «Раскіданае гняздо» мы бачым, як разбураецца гэты свет, знікае родны дом. І гэта становіцца сімвалам сацыяльнай несправядлівасці. Для мяне гэтая драма — не проста гісторыя сям'і, а горкі плач па страчаным раі, па той Радзіме, якую адабралі. І ў гэтым адчуваецца велізарны боль самога аўтара, які бачыў, як яго народ кідае родныя гнёзды дзеля заробку.

Яшчэ адной важнай рысай Купалавай Радзімы з'яўляецца яго вера. Калі чытаеш такія вершы, як «Спадчына», разумееш, што быць беларусам — гэта не проста месца нараджэння, а вялікая адказнасць. Перад паэтам стаіць пытане: ці зможам мы захаваць сваю мову, сваю культуру, сваю годнасць? І Купала адказвае сцвярджальна, хоць і з сумным сэрцам. Ён свядома выбірае цяжкі шлях — шлях абуджэння і барацьбы. Ён не схаваўся ў прыгожыя лірычныя вобразы, а напісаў свой самы вядомы верш «Будзь смелым!», які гучыць як наказ нам, нашчадкам.

Напэўна, самая дзіўная рэч у тым, як Купала апавядае пра Радзіму — гэта яго шчырасць. Ён не ідэалізуе Беларусь. У вершы «Родныя словы» ён кажа пра тое, як балюча, калі тваю мову называюць «мужыцкай». Ён не баіцца паказаць беднасць, цемрашальства, зняволенне. Але менавіта праз гэтую праўду, праз боль, яго любоў становіцца такой моцнай. Ты верыш яму, бо адчуваеш: ён не хлусіць, ён не мроіць пра штучны рай. Ён любіць гэтую зямлю нават з яе ранамі. І гэта, мне здаецца, самая сапраўдная любоў.

Калі падвесці рысу, то Янка Купала для мяне — гэта голас самой зямлі. Ён навучыў беларусаў ганарыцца сваёй мовай і гісторыяй. Ён паказаў, што сіла не ў грошах і не ўладары, а ў звычайных людзях, іх песнях і нязломным духу. Радзіма ў творчасці Купалы — гэта вечная раніца, якая прыходзіць пасля цемры. Гэта заклік не здавацца. І сёння, калі мы чытаем яго вершы, мы зноў і зноў чуем: «Беларусь, ты — мая маці, ты — мая душа». І гэтага забыць нельга.