Сочинение Жасанды интеллект: пайдасы мен зияны

Қазіргі заманда біздің өмірімізге жаңа технологиялар кіріп, күн сайын өзгеріп жатыр. Осының ішінде ең қызықтысы әрі жұмбағы – жасанды интеллект. Бұл сөзді естігенде көз алдыма суық темірден жасалған, адамға ұқсайтын роботтар келетін. Бірақ шын мәнінде жасанды интеллект әлдеқайда тереңірек. Ол біздің телефондарымызда, үйлерімізде, тіпті мектепте де бар. Мен бұл тақырыпты ойлаған сайын, жасанды интеллект бізге көмектесе ме, әлде керісінше зиян келтіре ме деген сұрақ туады. Осыны түсіну үшін, мен оның екі жағын да қарастырғым келеді.

Алдымен, жасанды интеллекттің пайдалы жақтарын атайын. Біріншіден, ол адамдарға үлкен көмекші. Мысалы, біздің үйдегі смарт динамиктер. Мен сабақ оқып отырғанда, бір сөздің дұрыс жазылуын немесе бір тарихи күнді білгім келсе, “Alexa, бұл не?” деп сұраймын. Ол бірден жауап береді. Бұл уақытты үнемдейді және ақпаратты тез алуға көмектеседі. Екіншіден, жасанды интеллект медицинада өте маңызды. Ауруханаларда ол дәрігерлерге дұрыс диагноз қоюға көмектеседі. Әжемнің көзін емдеген дәрігерлер де арнайы бағдарламаларды қолданды деп естідім. Үшіншіден, жасанды интеллект күрделі есептерді шығарады. Ғалымдар оны ауа райын болжау үшін, көлік қозғалысын басқару үшін, тіпті жаңа дәрі-дәрмектерді ойлап табу үшін қолданады. Осыдан кейін жасанды интеллект адамзатты алға жылжытатын қуатты күш екенін түсінемін.

Алайда, біз оның зиянын да ұмытпауымыз керек. Ең үлкен қауіп – адамдардың жалқаулануы. Мен өзімді де сынаймын. Бірде математикадан өте қиын есептің шешуін ұзақ ойланбай, телефонға жазып, жауабын көшіріп алдым. Бұл менің ойымның жұмыс істеуіне кедергі келтірді. Егер адамдар кез-келген сұрақты жасанды интеллектке сұрап, өздері ойланбаса, онда біздің миымыз әлсірейді. Екіншіден, жасанды интеллект адамдардың жұмыстарын тартып алуы мүмкін. Қазірдің өзінде кейбір зауыттарда роботтар адамдардың орнына жұмыс істейді. Әкем былай дейді: “Келешекте көп жұмыс орындары жойылады, жаңа мамандықтар үйрену керек”. Бұл қорқынышты ой. Үшіншіден, жасанды интеллект адамдардың жеке өміріне араласады. Телефондар біздің не туралы сөйлескенімізді тыңдап, желіде соған ұқсас жарнамалар көрсетеді. Менің әжем: “Менің телефоным мені тыңдап жатыр ма?” деп қорқады. Бұл өте орынды алаңдаушылық, өйткені әркімнің дербес деректері қорғалуы керек.

Осы екі жақты ойлағаннан кейін, менің көңілімде үлкен сұрақ пайда болады: жасанды интеллект біздің досымыз ба, әлде жауымыз ба? Менің ойымша, бұл жерде жауап қарапайым емес. Жасанды интеллект – бұл құрал. Оны қалай қолданатынымыз ғана маңызды. Мысалы, пышақты алып қараңыз. Онымен ас пісіруге болады, немесе зиян келтіруге болады. Сол сияқты, жасанды интеллект те. Егер біз оны ақылмен, сақтықпен және адамгершілікпен пайдалансақ, ол бізге зор пайда әкеледі. Ал егер оны жауапсыз қолдансақ, онда қауіп туады. Сондықтан мектепте бізге технологияны дұрыс қолдануды үйретуі керек. Әрбір адам IT академиясына барып, код жазуы керек деп айтпаймын, бірақ негізгі түсінік болуы керек. Мысалы, әкемізге, шешемізге, ата-әжемізге “ешкімге өз құпия сөзіңді берме, күдікті сілтемелерді баспа” деп үйрету маңызды.

Келешекте не болады? Ғылым фантастикалық фильмдердегідей роботтар адамдарды басып ала ма? Менің ойымша, жоқ. Бірақ бұл бізге байланысты. Адамзат тарихында әрдайым жаңа өнертабыстар болды: дөңгелек, электр қуаты, интернет. Алғашында адамдар олардан қорқатын. Қазір оларсыз өмір сүру мүмкін емес. Сол сияқты жасанды интеллект те біздің көмекшімізге айналады. Мен мектептегі бір оқушымен сөйлестім. Ол үлкен ұйымда жасанды интеллект көмегімен суреттер салады екен. Ол маған: “Мен оны шығармашылығымды дамыту үшін қолданамын, ол менің суретші болуыма кедергі емес, керісінше көмектеседі”, – деді. Оның сөзі маған қатты әсер етті. Шынымен де, егер біз жасанды интеллектті қару ретінде емес, серіктес ретінде қабылдасақ, онда біз көп нәрсеге қол жеткізе аламыз.

Қорытындылай келе, айтарым: жасанды интеллект – бұл заманауи әлемнің ажырамас бөлігі. Оның пайдасы да, зияны да бар. Бірақ біз одан қорқудың орнына, оны зерттеп, түсініп, өзімізге қызмет еткізуіміз керек. Өйткені ақылды адам құралға бағынып кетпейді, құралды өз пайдасына жаратады. Менің ойымша, жасанды интеллект туралы көбірек біліп, өз білімімді жетілдіру – менің болашақтағы міндетім. Әрқашан есте сақтау керек: жасанды интеллект біздің ақыл-ойымызды алмастырмауы керек, ол тек көмекші ғана. Оны дұрыс пайдалансақ, ол біздің өмірімізді жеңілдетеді, ал теріс пайдалансақ, үлкен қауіп төндіреді. Сондықтан әрқайсымызға саналы болу және технологияны игеру жүктеледі. Болашақ қазірден басталады, оны біз өз қолымызбен жасаймыз.